Κυριακή, 1 Φεβρουαρίου 2015

ΠΟΛΥΝΕΙΚΗΣ

Ο Πολυνείκης είναι ένας από τους δύο γιους του Οιδίποδα. Αδελφός του είναι ο Ετεοκλής. Σχετικά με το όνομα της μητέρας του οι παραδόσεις ποικίλλουν. Άλλοτε είναι γιος της Ευρυγάνειας, της δεύτερης γυναίκας του Οιδίποδα, και άλλοτε της Ιοκάστης, κατά την παράδοση που ακολούθησαν οι τραγικοί. Ο Ετεοκλής θεωρείται κάποτε μεγαλύτερος και κάποτε μικρότερος αδελφός του. Ο ανταγωνισμός τους στο να εξασφαλίσουν την εξουσία στη Θήβα έγινε η αφορμή για τον πόλεμο των Επτά αρχηγών εναντίον της Θήβας και την εκστρατεία που ανέλαβε ο Άδραστος εναντίον της πόλης. Διηγούνταν μερικές φορές πως ο ανταγωνισμός τους αυτός οφειλόταν σε τριπλή κατάρα το πατέρα τους.
Όταν ο Οιδίποδας ανακάλυψε ότι ήταν ένοχος πατροκτονίας και αιμομιξίας και τυφλώθηκε, οι γιοι του, αντί να τον λυπηθούν, τον πρόσβαλαν. Ο Πολυνείκης, παρά τη ρητή απαγόρευση που του είχε γίνει, του πρόσφερε το ασημένιο τραπέζι του Κάδμου καθώς και τη χρυσή κούπα του. Ήταν ένα μέσο να τον χλευάσει και να του θυμίσει την καταγωγή του, καθώς και το έγκλημά του. Όταν το κατάλαβε αυτό ο Οιδίποδας, τους καταράστηκε και τους δύο προλέγοντάς τους πως δε θα μπορούσαν να ζήσουν ειρηνικά μαζί στη γη ούτε ακόμα και στο θάνατο. Αργότερα, κατά τη διάρκεια μιας θυσίας, οι δύο αδελφοί έστειλαν στον πατέρα τους αντί για ένα καλό κομμάτι τα κόκαλα από το μηρό του θύματος. Ο Οιδίποδας οργισμένος πέταξε καταγής τα κόκαλα και ξεστόμισε εναντίον τους δεύτερη κατάρα. Τους προείπε πως θα σκότωνε ο ένας τον άλλον. Η τρίτη τέλος κατάρα βγήκε από το στόμα του Οιδίποδα, όταν οι γιοι του τον είχαν κλείσει μέσα σε σκοτεινή υπόγεια φυλακή, για να τον ξεχάσουν οι άνθρωποι, και του αρνήθηκαν τις τιμές που του όφειλαν. Τους προείπε πως θα μοιράζονταν την κληρονομιά του με τα όπλα στα χέρια. Έλεγαν ακόμη με έναν τρόπο πιο απλό ότι ο Οιδίποδας είχε καταραστεί τους γιους του, επειδή δεν είχαν προσπαθήσει να τον σώσουν, όταν ο Κρέοντας τον είχε διώξει από τη Θήβα.
Ο Ετεοκλής και ο Πολυνείκης, όταν έμειναν μόνοι κύριοι στη Θήβα, αποφάσισαν να μοιραστούν την εξουσία. Θα βασίλευαν διαδοχικά ο καθένας για ένα χρόνο. Ο Ετεοκλής βασίλευσε τον πρώτο χρόνο (ή το δεύτερο, ανάλογα με το αν θεωρείται ο πρωτότοκος ή ο δευτερότοκος· αλλά στην περίπτωση αυτή δέχεται την εξουσία από τον Πολυνείκη, που σεβάστηκε τη συμφωνία ύστερα από τον πρώτο χρόνο) και στο τέλος του χρόνου αρνήθηκε να τη δώσει στον αδελφό του. Με τον τρόπο αυτό διωγμένος από την πατρίδα του, ο Πολυνείκης πήγε στο Άργος φέρνοντας μαζί του τον πέπλο και το περιδέραιο της Αρμονίας. Εκείνη την εποχή στο Άργος βασίλευε ο Άδραστος. Ο Πολυνείκης παρουσιάστηκε στο παλάτι του μια νύχτα με θύελλα, την ίδια στιγμή με τον Τυδέα, το γιο του Οινέα, ο οποίος είχε φύγει από την Καλυδώνα. Οι δύο ήρωες χτυπήθηκαν στην αυλή του παλατιού και ο θόρυβος τράβηξε την προσοχή του Άδραστου, ο οποίος τους χώρισε, τους φιλοξένησε και τους πάντρεψε με τις δύο του κόρες. Έτσι ο Πολυνείκης παντρεύτηκε την Αργεία και ο Άδραστος του υποσχέθηκε να τον βοηθήσει να ξαναπάρει το βασίλειό του. Αυτή στάθηκε η αρχή του πολέμου των Επτά αρχηγών εναντίον της Θήβας.
Ο μάντης Αμφιάραος ωστόσο, προβλέποντας τη μοίρα που περίμενε την εκστρατεία, προσπάθησε να αποτρέψει τον Άδραστο. Για να υπερνικήσει τη δυσκολία αυτή, ο Πολυνείκης πήγε στον Ίφη, το γιο του Αλέκτορα, και τον ρώτησε πώς θα ήταν δυνατό να αναγκάσει τον Αμφιάραο να πάρει μέρος σ' αυτή την εκστρατεία. Ο Ίφης του αποκάλυψε πως ο Αμφιάραος είχε δεσμευτεί με όρκο, που τον υποχρέωνε να δέχεται όλες τις αποφάσεις της γυναίκας του Εριφύλης. Ο Πολυνείκης πρόσφερε τότε στην Εριφύλη το περιδέραιο της Αρμονίας, ζητώντας της ως αντάλλαγμα να πείσει το σύζυγό της. Με τον τρόπο αυτό κατορθώθηκε να οργανωθεί η εκστρατεία. Στο πέρασμά του από τη Νεμέα ο Πολυνείκης νίκησε στην πάλη κατά τους ταφικούς αγώνες που οργανώθηκαν για να τιμηθεί ο Αρχέμορος (οι μελλοντικοί αγώνες της Νεμέας). Στις μάχες μπροστά στη Θήβα ο Πολυνείκης σκοτώθηκε από τον αδελφό του, τον οποίο και εκείνος σκότωσε την ώρα που πέθαινε. Έτσι η κατάρα του Οιδίποδα εκπληρώθηκε.
[πηγή: P. Grimal, Λεξικό της ελληνικής και ρωμαϊκής μυθολογίας, επιμ. ελλ. έκδ. Β. Άτσαλος, University Studio Press, Θεσσαλονίκη 1991]

Δεν υπάρχουν σχόλια:

Δημοσίευση σχολίου

Related Posts Plugin for WordPress, Blogger...